به نام خداوند بخشنده مهربان

حضرت خضر(ع) یکی از پیامبران معاصر با حضرت موسي(ع) بود.

نام اصلی حضرت خضر(ع) "تالیا بن ملکان بن عامر بن أرفخشید بن سام بن نوح (ع)"است.

از معجزات حضرت خضر(ع) این بود که روی هر زمین خشکی می‌نشست، زمین سبز و خرم می‌گشت و دلیل نامش، خضر(سبز) نیز همین است.

او همان عالِم بزرگواري است که موسي(ع) بنا به فرموده خدا به دیدارش رفت و داستان آن در سوره مباركه كهف آورده شده و در آيه 65 - بدون ذكر نام-  با عبارتی درخشان از وي ستوده شده است:

"فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَا آتَيْنَاهُ رَحْمَةً مِنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَاهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا: (در آنجا) بنده‏اى از بندگان ما را يافتند كه رحمت (و موهبت عظيمى) از سوى خود به او داده و علم فراوانى از نزد خود به او آموخته بوديم".

اين داستان از اين قرار است كه:

خداى سبحان به حضرت موسى(ع) وحى كرد كه در سرزمينى، بنده‏اى دارد كه داراى علمى است‏كه وى آن را ندارد و اگر به طرف "مجمع البحرين" برود، او را در آنجا خواهد ديد؛ به اين نشانه‏ كه هر جا ماهى، زنده - و يا گم - شد همانجا او را خواهد يافت.

حضرت موسى(ع)تصميم گرفت كه آن عالِم را ببيند و چيزى از علوم او را فراگيرد. پس به دوستش اطلاع داده و به اتفاق به طرف "مجمع البحرين" حركت كردند و با خود يك عدد ماهى مرده برداشته و به راه افتادند تا به آنجا رسيدند و چون خسته شده بودند بر روى ‏تخته سنگى كه بر لب آب قرار داشت، نشستند تا لحظه‏اى بياسايند و چون فكرشان مشغول بود از ماهى غفلت نموده و فراموشش كردند.

از سوى ديگر، ماهى به آب افتاد. همراه حضرت موسى(ع) با اينكه آن را ديد فراموش كرد كه به وي خبر دهد. پس از ساعتي از آنجا برخاسته و به راه خود ادامه دادند تا آنكه از "مجمع البحرين" گذشتند و چون بار ديگر خسته شدند، حضرت موسى(ع) به او گفت: "‏غذايمان را بياور كه در اين سفر سخت كوفته شديم".

در آنجا دوست موسى(ع) به ياد ماهى و آنچه‏ كه از داستان آن ديده بود افتاد و در پاسخش گفت:

" آنجا كه روى تخته سنگ نشسته بوديم ‏ماهى را ديدم كه زنده شد و به دريا افتاد و شنا كرد تا ناپديد گشت، من خواستم به تو بگويم‏ ولى شيطان از يادم برد و ماهى را فراموش كردم".

حضرت موسى(ع) گفت:

"اين همان است كه ما در طلبش بوديم و آن تخته سنگ، همان نشانى ما است؛ پس بايد بدانجا برگرديم".

بى درنگ از همان راه كه رفته بودند برگشتند، و بنده‏اى ازبندگان خدا را كه خدا رحمتى از ناحيه خودش و علمى لدنى به او داده بود بيافتند.

موسى(ع) ‏خود را بر او عرضه كرد و درخواست نمود تا او را متابعت كند و او چيزى از علم و رشدى كه‏ خدايش به وي ارزانى داشته، به او نيز تعليم دهد.

آن مرد عالِم گفت:

"تو نمى‏توانى با من باشى و آنچه ‏از من و كارهايم مشاهده كنى تحمّل نمايى، چون تأويل و حقيقت معناى كارهايم را نمى‏دانى و چگونه تحمل توانى كرد بر چيزى كه احاطه علمى بدان ندارى؟"

موسى(ع) قول داد كه هر چه ديد، صبر كند و ان شاء الله در هيچ امرى نافرمانيش نكند.عالِم بنا گذاشت كه‏ خواهش او را بپذيرد و آنگاه گفت:

"پس اگر مرا پيروى كردى بايد از من درباره هيچ چيزى‏سؤال نكنى تا خودم درباره آنچه انجام ميدهم، آغاز به توضيح و تشريح كنم".

موسى(ع) قبول نمود و به همراه آن عالِم، حركت كردند تا بر يك كشتى سوار شدند كه در آن جمعى ديگر نيز سوار بودند. موسى(ع) نسبت ‏به كارهاى آن عالِم خالى الذهن بود.

ديرس نگذشت كه آن عالِم، كشتى ‏را سوراخ كرد. سوراخى كه با وجود آن، كشتى غرق مي شد.

موسى(ع) آنچنان تعجب كرد كه عهدى را كه با وي بسته بود، فراموش نموده و زبان به اعتراض گشود و پرسيد: "چه مى‏كنى؟ مى‏خواهى اهل كشتى را غرق كنى؟ عجب كار بزرگ و خطرناكى كردى".

عالِم با خونسردى جواب داد: "نگفتم تو صبر با من بودن را ندارى؟"

موسى(ع) به خود آمد. سپس عذرخواهى كرد و گفت: "من ‏آن وعده‏اى را كه به تو داده بودم فراموش كردم. اينك مرا بدانچه از در فراموشى مرتكب شدم ‏مؤاخذه مفرما و در باره‏ام سخت‏گيرى مكن".

كمي بعد از كشتى پياده شده و به راه افتادند. در بين راه، به پسركي خردسال برخورد نمودند. عالِم آن‏ كودك را بكشت. باز هم اختيار از كف موسى برفت و بر او تغيّر كرد و گفت:

"اين ‏چه كار بود كه كردى؟ كودك بى گناهى را كه جنايتى مرتكب نشده و خونى نريخته بود بى‏جهت كشتى؟ راستى چه كار بدى كردى".

عالِم براى بار دوم گفت: "نگفتم تو نمى‏توانى در مصاحبت من خود را كنترل كنى؟"

اين بار ديگر موسى(ع) عذرى نداشت كه بياورد تا با آن عذر، از مفارقت عالِم جلوگيرى كند و از سوى ديگر هيچ دلش رضا نمى‏داد كه از وى جدا شود. به ناچار اجازه خواست تا به طور موقّت ‏با او باشد. به اين معنا كه مادامى كه از او سؤالى نكرده با او باشد، و همينكه سؤال سوم را پرسيد، مدّت مصاحبتش پايان يافته باشد و درخواست‏خود را به اين‏بيان اداء نمود:

"اگر از اين به بعد از تو سؤالى كنم ديگر عذرى نداشته باشم".

عالِم قبول كرد و باز به راه خود ادامه دادند تا به روستايي رسيدند و چون گرسنگيشان به منتهاي درجه رسيده بود، از اهل روستا طعامى خواستند و آنها از پذيرفتن اين دو ميهمان سر باز زدند. در همين حال، ديوار خرابى را ديدند كه در شرف فرو ريختن بود؛ به طورى كه مردم از نزديك شدن به آن پرهيز مى‏كردند. عالِم به نزديك ديوار رفته و آن را بي هيچ مزدي مرمّت نمود.

موسى(ع) پرسيد: "اينها كه از ما پذيرائى نكردند و ما الآن محتاج به آن دستمزد بوديم".

مرد عالِم گفت: "اينك فراق من و تو فرا رسيده. بنابراين به تأويل آنچه كردم، برايت مى‏گويم و از تو جدا مى‏شوم:

اما آن كشتى كه ديدى سوراخش كردم مال عده‏اى مِسكين بود كه با آن در دريا كار مى‏كردند و هزينه زندگى خود را به دست مى‏آوردند و چون پادشاهى از آن سوى‏ دريا، كشتى‏ها را غصب مى‏كرد و براى خود مى‏گرفت، من آن را سوراخ كردم تا وقتى او پس از چند لحظه مى‏رسد، كشتى را معيوب ببيند و از گرفتنش صرف نظر كند.

و اما آن پسر كوچكي را كه كشتم؛ خودش كافر و پدر و مادرش مؤمن بودند. اگر او زنده مى‏ماند با كفر و طغيان خود پدر و مادر را هم منحرف مى‏كرد. رحمت‏ خدا شامل حال آن دو بود و به ‏همين جهت مرا دستور داد تا او را بكشم تا خدا به جاى او، به آن دو فرزند بهترى دهد. فرزندى صالح‏تر و به خويشان خود مهربانتر و بدين جهت بود كه او را كشتم.

و اما ديوارى كه ساختم. آن ديوار مال دو فرزند يتيم از اهل اين شهر بود و در زير آن‏ گنجى نهفته بود كه متعلّق به آن دو بود و چون پدر آن دو، مردى صالح بود به خاطر صلاح پدر، رحمت‏ خدا شامل حال آن دو شد. پس مرا امر فرمود تا ديوار را بسازم به طورى كه تا دوران بلوغ آن ‏دو استوار بماند و گنج، محفوظ باشد تا آن را استخراج كنند و اگر اين كار را نمى‏كردم، گنج‏ بيرون مى‏افتاد و مردم آن را مى‏بردند. من آنچه كردم از ناحيه خود نكردم، بلكه به امر خدا بود و تأويلش هم ‏همان بود كه برايت گفتم".

اين بگفت و از موسى(ع) جدا شد.

مرجع: كتاب "تفسير الميزان"

از: علاّمه "سيّد محمّد حسين طباطبائي"

به نام خداوند بخشنده مهربان

سلام

بر طبق روايات اسلامي، بناي خانه ي كعبه، در آغاز سكونتِ انسان در زمين، توسط حضرت آدم(ع) بنا گرديد. اما پس از گذشت 2242 سال از هبوط آدم(ع) و در عصر حضرت نوح(ع) به دليل اينكه طوفان سراسر جهان را فرا گرفت و تمام نقاط زمين به زير آب فرو رفت؛ با وجود اينكه خانه كعبه به زير آب نرفت و غرق نشد و بدين جهت به آن "بيت العتيق" نيز مي گويند، اما در عين حال دچار آسيب هاي فراواني شد و  پس از آن طوفان سهمگين، به صورت تل سرخ رنگي در آمد و ساليان بعد مردم از آن مكان، حوائج مي خواستند و در آنجا قرباني مي كردند.

سالها گذشت؛ تا اينكه حضرت ابراهيم(ع) به امر پروردگار خويش، همسرش هاجر(س) و كودك خردسالش اسماعيل(ع) را از سرزمين شام به مكّه معظمه هجرت داد و در آن ساكن گردانيد.

با گذشت زمان و رونق يافتن آن سرزمين، حضرت ابراهيم(ع) از جانب خداوند متعال، مأموريت يافت كه خانه كعبه را تجديد بنا كند.

پس با همكاري و همياري فرزندش حضرت اسماعيل(ع) و ارشاد و راهنمايي جبرئيل(ع)، در پنجم ماه ذي قعده سال 3429 هبوط آدم(ع)، چيدن ديوار كعبه را آغاز و پس از گذشت بيست و سه روز - در بيست و هفتم ذيقعده - آن را به پايان رسانيد و سپس "حجرالأسود" را كه از سنگ هاي بهشتي است، بر ديواره آن نصب كرد.

به نام خداوند بخشنده مهربان

سلام

يكي از دوستان خوبم "باشو خان" در بخش نظراتِ يادداشت گذشته، سؤالاتي را درباره ابوالبشر؛ حضرت آدم(ع) مطرح نمودند كه مورد توجه دو دوست بزرگوار ديگر نيز قرار گرفت و آنها نيز خواستار پاسخ به اين سؤالات شدند.

با توجه به اينكه اظهار نظر و نتيجه گيري درباره تاريخ اديان و زندگي انبياء الهي در عين شيريني به دليل نظرات مختلف بزرگان و علماي ديني - و در برخي موارد عدم دسترسي به مراجع معتبر ديني- كمي دشوار است، در گفتگويي كه با يكي از دوستان اهل مطالعه درباره اين سؤالات داشتم، به نتايج ذيل رسيدم و به دليل طولاني بودن پاسخها، آنها را به همراه سؤالات مطرح شده در طي يادداشتي تقديم حضورتان مي كنم.

در انتها از دوست بزرگوارم "انصار مهدی" كه زحمت كشيده و معرف کتابی در اين زمينه شده اند تشكر و قدرداني مي كنم و خوشحال مي شوم اگر دوستان عزيز اطلاعاتي در اين زمينه دارند كه با اين پاسخ ها تناقض دارد آنها را با ذكر مرجع جهت اطلاع من و ديگر عزيزان خواننده، ارائه بفرمايند.

1. اولین سرزمینی که حضرت آدم(ع) در آنجا فرود آمد چه سرزمینی بود؟

بنا به روايات اسلامي، اولين سرزميني كه حضرت آدم(ع) و حوا(ع) بر آن فرود آمدند سرزمين مقدّس مكّه بود.در باب علّت نامگذاری "صفا و مروة" از امام صادق(ع) روايت است كه فرمودند:

"کوه صفا را به این علّت صفا نامیدند زیرا حضرت آدم(ع) بر آن کوه فرود آمد ولي حضرت حوّا(ع) بر کوه مروة فرود آمد و به همین جهت چون مرأة (زن) بر آن فرود آمد، اسم کوه را از آن أخذ کردند".

                  مرجع: كتاب "علل الشرائع"

                 ابن بابویه قمی

به نام خداوند بخشنده مهربان

در آن هنگام كه خورشيد در هم پيچيده شود

و در آن هنگام كه ستارگان بى‏فروغ شوند

و در آن هنگام كه كوه‏ها به حركت درآيند

و در آن هنگام كه با ارزش‏ترين اموال به دست فراموشى سپرده شود

و در آن هنگام كه وحوش جمع شوند

و در آن هنگام كه درياها برافروخته شوند

و در آن هنگام كه هر كس با همسان خود قرين گردد

و در آن هنگام كه از دختران زنده به گور شده سؤال شود:

"به